Thứ Sáu, 29 tháng 5, 2015

Phẩm hạnh và lòng tự tôn quốc gia

Phẩm hạnh và lòng tự tôn quốc gia
Tác giả: Kami – RFA – 28 May 2015
“Phẩm hạnh và lòng tự tôn quốc gia”là một khái niệm rất thiêng liêng nhưng cũng vô cùng gần gũi với mỗi người, song ở Việt nam còn ít người để ý và quan tâm. Vì ít người biết rằng, một khi phẩm giá của từng cá nhân được tôn trọng, tự khắc đất nước của mình sẽ giữ được sự tự tôn.
Khi có dịp đến các quốc gia trong khu vực, như Singapore, Malayxia, Thái lan và thậm chí cả Campuchia hay Lào thì không khó các bạn có thể gặp rất nhiều những người Việt bỏ quê hương xứ sở sang những miền đất ấy để kiếm ăn. Song qua ánh mắt của những người này, bạn dễ dàng thấy rằng họ thiếu một vẻ tự tin khi họ là người Việt nam. Những người Việt ở đó, họ làm rất nhiều nghề miễn là có tiền, có thể là buôn bán nhỏ, lao động làm thuê trong các ngành xây dựng, hay bán hàng thuê… Khó có thể biết rằng ở mỗi nơi đó có người Việt nam tất cả là bao nhiêu người, là hàng nghìn, hàng vạn hay nhiều vạn. Song chỉ biết là nhiều lắm, đi đâu cũng thấy, cũng biết qua giọng nói hay các biển hiệu ở các quán cũng như cửa hàng.
Thực ra, từ trước kia chứ chẳng phải bây giờ, chuyện người ta đi ra nước ngoài để kiếm việc làm hay đi làm thuê ở các nước giàu có là chuyện tương đối phổ biến ở các nước Đông Nam Á. Hầu hết các nước nghèo ở khu vực này như Myanmar, Campuchia, Lào, Philippines, Việt nam hay Indonexia thậm chí cả Thái lan một quốc gia được coi khá phát triển so với Việt nam đều có người đi làm thuê ở các nước khác. Tuy nhiên đa số lao động người Thái lan đi ra nước ngoài làm thuê là họ kén nghề làm việc, họ không làm những nghề đơn giản, lương thấp như các công dân các nước khác trong khu vực thường làm, ví dụ như như người giúp việc, trông trẻ…. Mà chủ yếu họ là những lao động có tay nghề, được nhà nước đào tạo tham gia lao động trong các lĩnh vực như nông nghiệp, xây dựng…
Sở dĩ có tình trạng như trên vì Thái lan là một nước thiếu rất nhiều lao động, hàng năm Thái lan phải thuê khoảng 4 triệu lao động phổ thông từ các nước Myanmar, Campuchia, Lào, Việt nam. Với mức lương tối thiểu cho một lao động phổ thông là 300 baht/ngày (tương đương 10$ Mỹ/ngày). Chính vì thế hầu như người Thái lan không chịu tham gia các công việc lao động nặng nhọc như đánh cá, xây dựng… mà theo họ những công việc đó để dành cho lao động từ các nước Myanmar, Campuchia.
Nếu hiểu, mọi người khi đã sinh ra thì phải bươn trải kiếm sống để tồn tại, và sinh tồn là bản năng của con người thì mọi chuyện sẽ là bình thường. Tuy vậy, trên cuộc đời này mỗi người cũng có mỗi hoàn cảnh khác nhau, cũng bởi vì họ có các cơ hội khác nhau, đó là điều người ta thường an ủi nhau cho rằng đó là số phận. Nếu nói như thế thì chuyện người ta đi đây, đi đó kể cả ra nước ngoài để kiếm sống thì cũng là chuyện bình thường không có gì đáng nói. Tuy vậy, trong một xã hội bất công, thiếu bình đẳng và nhà nước không quan tâm đến cuộc sống của dân chúng như ở Việt nam, thì điều đó hoàn toàn đúng như nó đã và đang xảy ra.
Gần đây người ta bảo, có một nghề hình như là độc quyền và trở nên rất nổi tiếng của các cô gái Việt nam thời bây giờ. Đó là nghề bán dâm hay còn gọi là nghề làm đĩ. Chuyện cánh đàn ông Việt nam khi đi ra nước ngoài du lịch hay công tác, trong những cuộc nhậu nhẹt hay trò chuyện vui vẻ, bạn thường được những người bản xứ giới thiệu một vài địa điểm ăn chơi nổi tiếng như Geyleng ở Singapore, Beach Club ở Kuala Lumpur, Patphong ở Bangkok… Đau lòng hơn là chuyện đó xảy ra cả ở Viêng chăn hay Pnompenh là những quốc gia kém phát triển hơn Việt nam, và bao giờ người ta cũng kèm theo câu quảng cáo “Ở đó con gái Việt nam nhiều, rẻ lắm tha hồ mà chọn”.
Mà đúng thế thật, phụ nữ Việt nam bây giờ đã trở thành là nhân lực chủ yếu cho kỹ nghệ tình dục ở khu vực Đông Nam Á. Bạn có thể dễ dàng gặp họ trong các phố du lịch đèn đỏ, trong các quán bar, pub… hay các tiệm massage , kể cả trong các quán ăn. Đó là các cô gái Việt nam ở độ tuổi 18-22, thậm chí chỉ là 15-16 tuổi nếu gặp ở Phnompenh hay Viengchan. Qua tiếp xúc để trò chuyện những cô gái trẻ và đẹp ấy, được biết họ là sinh ra và lớn lên ở những miền quê khác nhau ở Việt nam. Mỗi người với mỗi hoàn cảnh khác nhau, song họ có mục đích chung là kiếm tiền để nuôi bản thân và gia đình. Họ nói với chúng tôi rằng “Là con người, ai mà không muốn ở nhà với cha mẹ, anh em và bạn bè. Nhưng nếu ở Việt nam những người như chúng em biết làm gì để sống?”. Nghĩa là họ đã không còn sự lựa chọn khác.
Tất nhiên, là nhà báo thì phải biết chuyện “Đừng nghe ca ve kể chuyện, đừng nghe con nghiện trình bày”, song cá nhân tôi thích cách đánh giá về những người phụ nữ đó của nhà báo Tưởng Năng Tiến. Khi ông dẫn Nhà văn Alexander Solzhenitsyn, tác giả các cuốn “Quần đảo ngục tù” (the Gulag Archipelago) khi nhắc đến phụ nữ của nước Nga Xô viết, vào thời Stalin có viết rằng “Họ là những người mẹ, người chị đã tảo tần thương khó để giữ cho dân tộc này chưa đến nỗi bị diệt vong.”. Vì tôi nghĩ rằng, những con người đó họ không thể đánh mất đi bản tính chịu thương, chịu khó và thương chồng thương con của người phụ nữa Việt nam. Đồng thời tôi tin rằng, nếu ở Việt nam có một môi trường làm việc tốt, đồng lương kiếm đủ sống nuôi bản thân và gia đình, thì tin chắc rằng những người phụ nữ đó sẽ không còn phải bỏ nước ra đi để làm những nghề tủi nhục như vậy.
Ai đã từng đến Beach Club ở thủ đô Kuala Lumpur đều được giới thiệu rằng “Beach Club này rất nổi tiếng. Trước đây, toàn bộ là con gái Thái Lan làm việc. Sau đó, mấy cô Philippines sang thay thế và chiếm lĩnh. Vài năm gần đây, là đến lượt mấy cô Việt Nam đang làm chủ.”. Từ hiện tượng nói trên, câu hỏi được đặt ra một cách nghiêm túc là “Nguyên nhân do đâu, việc phụ nữ Việt nam ra nước ngoài để làm nghề bán dâm lại là chuyện hết sức phổ biến?” và “Ai là người phải chịu trách nhiệm về tình trạng này?”. Cũng như chuyện người Việt nam trở nên nổi tiếng trong việc ăn cắp hàng trong các siêu thị ở Nhật bản, ở Thái lan, ở Hàn quốc v.v…
Một điều ai cũng muốn biết là vì sao ở các nước khác, kể cả các nước nghèo hơn Việt nam nhưng công dân nước họ hầu như hoặc rất ít dính đến những việc xấu xa như vậy? Gần đây, nhà nước Indonesia đã cấm phụ nữ nước này ra nước ngoài làm nghề giúp việc để bảo vệ “phẩm hạnh và lòng tự tôn quốc gia”. Nên chăng VN cũng cần quan tâm để có các giải pháp tương tự.
Nhiều người viện dẫn câu “Đất lành chim đậu”, để biện minh cho hiện tượng người Việt nam di cư đi khắp bốn phương trời để kiếm sống, theo họ câu đó không chỉ để nói về loài chim mà để nhắc nhở con cháu của mình muốn sống tốt thì hãy cố kiếm một mảnh đất yên lành để sinh sống. Nhưng tôi vẫn tự hỏi, tại sao những người lãnh đạo nhà nước Việt nam trong nhiều chục năm qua vẫn không làm đúng trách nhiệm và bổn phận của một nhà nước tử tế, để biến Việt nam – một đất nước biển bạc, rừng vàng để trở thành một miền đất lành để cho không chỉ loài chim mà để cả tất cả những con dân nước Việt được trú ngụ yên ổn để làm ăn sinh sống? Để họ không phải bỏ nước ra đi để làm những nghề bị người ta coi rẻ như hiện nay.
Các nước trong khu vực đã lần lượt giải quyết xong và thành công vấn nạn này. Cách đây khoảng 20 năm, chuyện người Malayxia đã từng phải ồ ạt vào Thái lan để làm thuê thì nay đã ngược lại, khi kinh tế của Malayxia phát triển nhảy vọt thì người Thái lan (chủ yếu là người theo đạo Hồi) lại sang làm thuê ở Malayxia. Đồng thời tình hình phụ nữ Thái lan đi ra nước ngoài hành nghề mại dâm đã giảm đi rất nhiều. Có nghĩa là việc đó hoàn toàn có thể làm được và làm thành công nếu kinh tế Việt nam phát triển và nhà nước quan tâm chú ý đến những người này.
Đã đến lúc nhà nước Việt nam cần coi trọng vấn đề “phẩm hạnh và lòng tự tôn quốc gia” của người Việt nam để đề cao danh dự. Thiết nghĩ làm được việc đó thì mỗi người Việt nam sẽ tự tin và tự hào vì tôi là người Việt nam.

 

Chuyện Dài Bong Bóng Trung Quốc

 6 “nút thắt cổ chai” đang bóp nghẹt nền kinh tế Trung Quốc Tác Giả: Chuyên gia kinh tế Hà Thanh Liên (Trung Quốc) – 28 May 2015
Tăng trưởng kinh tế Trung Quốc đang chậm lại – các số liệu thực tế đã chỉ ra rất rõ ràng. Nhưng để xây dựng một nền kinh tế lành mạnh, rất nhiều trở ngại lớn mà Trung Quốc đang phải đối mặt không phải lúc nào cũng dễ nhận biết. Một chuyên gia kinh tế nổi tiếng người Trung Quốc đang sinh sống tại Hoa Kỳ đã xác định 6 vấn đề có thể chấm dứt sự tăng trưởng kinh tế của nước này.
Phát biểu tại một diễn đàn được tổ chức bởi Tập đoàn Tài chính Shenglin tại Vancouver vào ngày 3/5, chuyên gia kinh tế Hà Thanh Liên cho biết có 6 “nút thắt cổ chai” chính – trong đó chỉ cần 3 yếu tố là có thể lật đổ một đảng ở một nước dân chủ – có thể có tác động mạnh mẽ tới tương lai của Trung Quốc nếu nó không được giải quyết, bà cho hay. Sau đây là nội dung bài phân tích đã được chỉnh sửa và rút gọn lại của bà.
Đánh mất vị thế “công xưởng của thế giới”
Cái gì đi lên thì đều phải đi xuống: Sự bùng nổ của lĩnh vực sản xuất tại Trung Quốc, được thúc đẩy từ năm 2001 đến năm 2010 với một cái giá phải trả khổng lồ đối với hệ sinh thái và người dân của nước này, đang không ngừng suy giảm.
Thành phố Đông Quan, một thành phố công nghiệp quan trọng thuộc tỉnh phía nam Trung Quốc – Quảng Châu, đang trải qua làn sóng sụp đổ doanh nghiệp thứ hai – ít nhất 4.000 doanh nghiệp đã ngừng hoạt động vào năm ngoái. Từ năm 2008 đến 2012, dữ liệu chính thức cho thấy 72.000 doanh nghiệp đã bị đóng cửa.
Hơn nữa, 3 đầu tàu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Trung Quốc – đầu tư, ngoại thương, và nhu cầu nội địa – gần như đã sụp đổ, có thể thấy từ sự suy giảm 15% của cán cân thương mại trong quý 1 năm nay so với cùng kỳ năm ngoái.
Bất động sản đã thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc trong 20 năm qua. Chính quyền và các doanh nghiệp đã liên kết với nhau để ngăn chặn sự sụp đổ của thị trường nhà đất, nhưng vài chục ngành công nghiệp thượng nguồn và hạ nguồn của lĩnh vực bất động sản đã rơi vào tình trạng dư thừa sản suất từ năm 2013. Tình trạng dư thừa sản phẩm được mô tả như là một “mối đe dọa hạt nhân” đối với nền kinh tế Trung Quốc, vốn có thể dẫn tới một cuộc khủng hoảng kinh tế bất cứ lúc nào.
Những vấn đề này cho thấy việc tái cơ cấu nền kinh tế của Trung Quốc là vô vọng. Cái gọi là điều chỉnh cơ cấu kinh tế không thể giải quyết mọi thứ như chính quyền Trung Quốc kỳ vọng. Ngay từ năm 2005, tỉnh Quảng Đông đã bắt đầu thay thế các ngành công nghiệp thâm dụng lao động bằng các ngành công nghiệp công nghệ cao. Kết quả là ngành công nghiệp sản xuất đã chuyển dịch khỏi Đồng bằng Châu Giang.
Số lao động thất nghiệp lớn
Tỷ lệ thất nghiệp chính thức, chiếm khoảng 4,5% tổng số lao động Trung Quốc, là không chính xác, bởi vì con số này chỉ bao gồm những người đã đăng ký với chính quyền địa phương trong khi chưa tính đến số nông dân thất nghiệp vốn mới là thành phần đóng góp chính vào lực lượng lao động.
Ở Trung Quốc hiện nay, những người thất nghiệp có thể được chia thành bốn nhóm: lao động nông nghiệp dư thừa do quá trình chuyển dịch đảo ngược (ví dụ, về quê) khi các nhà máy đóng cửa; nhóm lao động thành thị cổ cồn trắng bị mất việc do sự rút vốn của nước ngoài; sinh viên bỏ học giữa chừng; và học sinh trung học thôi học.
Cựu Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo đã ước tính số người thất nghiệp đứng ở mức 200 triệu người vào tháng 3/2010. Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos tháng 3 vừa qua, cựu Phó chủ tịch Ngân hàng Thế giới (WB) – ông Justin Lin cho biết có 124 triệu công nhân Trung Quốc tại các nhà máy đang muốn chuyển sang các nước đang phát triển khác để tìm kiếm mức lương cao hơn.
Với 940 triệu người trong độ tuổi lao động ở Trung Quốc hiện nay, một khi có 300 triệu người thất nghiệp thì tỷ lệ thất nghiệp thực tế là tương đương với 32% – gấp 7 lần so với con số dự kiến chính thức.
Khủng hoảng tài nguyên
Sự tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc đã làm cho nguồn nước, đất đai và không khí ô nhiễm như một sự cảnh tỉnh – một điều gì đó sẽ quay trở lại ảnh hưởng đến sự tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc trong tương lai và gia tăng sự phụ thuộc vào nguồn lực nước ngoài.
Không phải là Trung Quốc không được dựa vào các nguồn lực nước ngoài để thúc đẩy nền kinh tế – nước này nhập khẩu hơn 60% lượng dầu tiêu thụ của mình, và phụ thuộc nặng nề vào nhập khẩu sắt, đồng, kẽm cũng như các loại quặng kim loại khác.
Lượng lương thực tự cung cấp của Trung Quốc đạt 87% – các mặt hàng chủ lực như đậu nành, ngô và lúa mì đều phải nhập khẩu. Viễn cảnh về tình hình sản xuất lương thực của Trung Quốc trong tương lai là có gần 200 triệu người sẽ phải dựa vào nguồn lương thực nhập khẩu.
Bất kỳ biến động về giá ngũ cốc của Trung Quốc đều sẽ ảnh hưởng tới giá cả thị trường quốc tế, và bất kỳ thảm họa tự nhiên hay chiến tranh tại một đất nước sản xuất ngũ gốc sẽ làm giảm nguồn cung và khiến giá ngũ cốc tại Trung Quốc tăng lên.
Không phải là chính quyền Trung Quốc không nhận được cảnh báo về các vấn đề lương thực. Trong cuốn sách của Lester Brown, “Who Will Feed China”, (Tạm dịch: Ai sẽ cung cấp lương thực cho Trung Quốc), chuyên gia phân tích môi trường này đã từng cảnh báo chính quyền Trung Quốc từ cách đây 20 năm rằng họ sẽ phải đối mặt với tình trạng khan hiếm lương thực. Nhưng chính quyền Trung Quốc nói báo cáo này là một âm mưu của “các thế lực chống đối Trung Quốc”.
Nợ của chính quyền địa phương đang tăng dần
Công ty tư vấn McKinsey & Company đã công bố vào ngày 8/5 rằng tổng nợ của Trung Quốc đã ở mức 282% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Hầu hết khoản nợ này được tạo thành từ nợ của chính phủ và doanh nghiệp – nợ cá nhân chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong đó.
Nợ của chính quyền địa phương chiếm tỷ lệ lớn nhất, với giá trị ước tính vào khoảng 20 nghìn tỷ nhân dân tệ. Con số nợ của Trung Quốc đã liên tục bị báo cáo thiếu – trong khi quan chức của Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia, ông Li Tie thừa nhận rằng con số chính thức 18 nghìn tỷ nhân dân tệ là ít hơn một nửa so với số nợ thực tế. Các cuộc điều tra cho thấy hầu hết các chính quyền địa phương đều chỉ báo cáo từ 10% đến 30% số nợ thực tế của họ, nghĩa là con số thực tế cao hơn một cách đáng kể.
Khủng hoảng tài chính tiềm tàng
Các khoản nợ, tỷ lệ vỡ nợ gia tăng, và thặng dư thanh khoản lớn do các chính sách của ngân hàng trung ương có thể dẫn tới một cuộc khủng hoảng tài chính.
Trung Quốc hiện đang trải qua giai đoạn đỉnh điểm của các khoản nợ xấu lần thứ 3 do thị trường bất động sản gây ra. Lần thứ nhất diễn ra vào thời kỳ Chu Dung Cơ khi khoản nợ 170 tỷ USD đã phải mất tới 6 năm để trả hết. Cuộc khủng hoảng thứ 2 là vào giữa những năm 2000, và đã được gánh bớt bởi các ngân hàng nước ngoài. Nhưng sự tăng trưởng của kinh tế Trung Quốc đã được thúc đẩy bởi một nguồn cung tiền mới được in liên tục trong nhiều năm qua, và với lượng tăng cung tiền quá lớn, dư thừa thanh khoản có thể bắt đầu trở thành một vấn đề nghiêm trọng. Điều này nổi bật trong những tháng gần đây với sự bùng nổ của thị trường chứng khoán khi thị trường này được sử dụng như một kho chứa vốn dư thừa – một chính sách tất yếu không bền vững.
Chênh lệch thu nhập
Bất bình đẳng ở Trung Quốc đã đạt mức kỷ lục trong vòng 20 năm qua do sự phớt lờ của chính quyền và các doanh nghiệp. Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Xã hội Trung Quốc của Đại học Bắc Kinh đã công bố một nghiên cứu vào năm 2014, cho thấy hệ số Gini của Trung Quốc đã đạt 0,73 vào năm 2012 – điều này có nghĩa là 1% các hộ gia đình giàu có nhất Trung Quốc đã nắm hơn 1/3 lượng của cải của cả quốc gia, trong khi 25% các hộ gia đình nghèo nhất chỉ có 1% số tài sản quốc gia.
Gần 60% người dân Trung Quốc là người nghèo, một tình trạng bất ổn đủ để gây ra sự mất ổn định xã hội.
(Thu Hiền biên dịch theo bản chỉnh sửa của Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh)

Thứ Năm, 28 tháng 5, 2015

Bài học về undo

Bài học về undo
Tác Giả: Tuấn Khanh – Blog TK – 27 May 2015
Trong một giờ học về trách nhiệm với cộng đồng, bà giáo già nói với các học sinh rằng hãy trả lời các câu hỏi bằng cách cẩn thận viết ra trên máy tính – nhưng sai thì cứ để nguyên và viết lại – chứ đừng dùng chức năng sửa hoặc undo.
Đó là một trong những câu chuyện giáo dục đem lại thật nhiều điều để ngẫm nghĩ. Bà giáo già người Mỹ dạy kèm cho các học sinh đủ màu da, nói rằng bà muốn tập cho thế hệ mới thói quen chín chắn, quyết định và hành động có trách nhiệm hơn là lười biếng dựa vào phần undo để nhanh chóng sửa chữa sai lầm của mình.
“Cuộc sống thật không có chuyện undo, khi sai lầm thì người ta phải đối diện và chịu trách nhiệm với nó”, bà giáo nói. Quả vậy, buổi học về ý thức xã hội đó cho thấy thế giới ảo rất khác với đời thật. Cuộc sống thật khắc nghiệt hơn nhiều, đầy đủ các mặt giá trị phải chấp nhận mà không phép màu nào có thể bôi xoá.
Undo trong ngôn ngữ điện toán, được dịch là hoàn tác vụ. Ý nghĩa là con người có khả năng thay đổi, sửa sai tức thì – cũng như giấu đi phần vừa thất bại của mình. Trong đời sống, không phải sai lầm nào cũng có thể giấu đi, nhất là sai lầm được ghi nhận trong lịch sử con người.
Mới đây, trang ntd.tv cho biết, hoa hậu Canada, người gốc Trung Quốc là Anastasia Lin đang bị chính quyền Trung Quốc gây áp lực với gia đình còn đang ở trong đại lục, vì cô có những quan điểm bảo vệ tự do và nhân quyền. Trong lịch sử Trung Quốc hiện đại, đây rõ là phần không thể undo, và là một vết nhơ thật khó tả.
Ngày 16/5, ngay khi có tin Anastasia Lin nhận giải Miss World Canada tại Torornto ở tuổi 25, điều đầu tiên làm người ta ngạc nhiên là sự tức giận của chính quyền Trung Quốc. Ngay lập tức, hệ thống công an mạng đã rầm rập ra quân, ngăn chận tin tức và hình ảnh của Anastasia Lin không cho đến với người dân Trung Quốc.
Nguyên nhân của chuyện oái ăm này, là do Anastasia Lin đã tham gia đóng trong một vài bộ phim, mà nội dung thì chính quyền Trung Quốc không vui. Trong đó có một phim về đề tài động đất ở Tứ Xuyên năm 2008. Nhân vật chính mà Lin thể hiện, là một nạn nhân trong việc chính quyền tham nhũng khiến các toà nhà cao tầng yếu ớt đổ sụp nhanh chóng, chôn vùi hàng ngàn người. Dù đây là chuyện có thật được kể lại, nhưng Lin bị xem là thành phần phản động khi chỉ trích nạn tham nhũng ở Trung Quốc.
Vài bộ phim khác cũng khiến cô vào “sổ bìa đen” của chính quyền Bắc Kinh, là những phim nói về nạn buôn bán nội tạng bất hợp pháp tại Trung Quốc (The Bleeding Edge, Destined) và gần đây là phim Red Lotus, nói về nạn đàn áp và giết hại các học viên Pháp Luân Công. Ngoài việc là một cô gái Châu Á xinh đẹp nên dễ nhận được vai diễn, Anastasia Lin còn là sinh viên về ngành quan hệ quốc tế nên ý thức về xã hội, đất nước… hình thành trong cô rất rõ. Dù di dân đến Canada khi chỉ vừa 13 tuổi, nhưng bản thân Anastasia Lin luôn ngóng về quê hương, kêu gọi việc bảo vệ con người, xây dựng một Trung Quốc tốt đẹp hơn.
Thật trớ trêu, nhiều nhóm công an chìm đã đến nhà cha của cô Anastasia Lin, đe doạ và nói nếu gia đình không ngăn cấm Lin đóng phim hay tuyên bố về quyền con người, cha của cô sẽ phải bị triệu tập và hứng chịu các cuộc đấu tố không khác gì thời cách mạng văn hoá.
Điều khó tin là ở thời đại này, chính quyền Bắc Kinh không những muốn đàn áp con người trong nước, lại còn muốn vươn tay dài hơn để hăm doạ phần còn lại của thế giới. Tấn công Anastasia Lin hay ráo riết đâm chìm tàu ngư dân Việt Nam tại biển Đông cũng chỉ là một sách lược được nhân rộng của một hệ thống không còn màng đạo nghĩa, dù chính nơi đó là vùng đất từng sản sinh ra các luận thuyết cao quí nhất về đạo nghĩa.
Dĩ nhiên, như một máy tính hư hỏng không còn khả năng undo, Bắc Kinh đang đi sâu vào con đường hầm tăm tối của họ. Theo yêu cầu của Tập Cận Bình, trong 3 năm tới, nước này sẽ chi hơn 180 tỉ USD, nhằm kiện toàn một hệ thống internet, theo tuyên bố của Tập Cận Bình nhằm chống lại “các thế lực thù địch phương Tây” và giới bất đồng chính kiến. Chỉ riêng trong năm 2015, sẽ có 70 tỉ USD được Trung Quốc chi ra nhằm hoàn thiện tường lửa, kiểm duyệt trên mạng – một hệ thống mà các chuyên gia tin học gọi tên đó “Great Firewall” (Vạn lý Hoả Thành) vì sự tinh vi và chằng chịt ngăn cấm, truy đuổi danh tính người dùng… Con số 70 tỉ này có được từ tiền đóng thuế của nhân dân Trung Quốc, và dùng để chống lại những con người Trung Quốc, như Anastasia Lin.
Dường như bài học nhỏ về nhân cách và trách nhiệm với cuộc đời mà bà giáo già dạy cho lũ trẻ nhỏ, chưa bao giờ được áp dụng với những người lãnh đạo ở Trung Quốc.
Không ai có thể dát vàng được lịch sử của mình, nhưng ít nhất cũng đừng tự làm nhơ nhuốc vì sự gian trá và chống lại con người. Và chống lại con người như với Anastasia Lin hay những ngư dân Việt Nam, sẽ mãi là những điều không thể nào xoá nhoà được trong lịch sử Trung Quốc hay của cả thế giới.
Một chính quyền như vậy, sao có thể là bạn? Quá khứ của những ai chọn kẻ ác làm bạn, sẽ không thể có khả năng xoá đi hay undo về lựa chọn sai lầm làm mãi mãi thương tổn bộ nhớ của dân tộc mình.
Tuấn Khanh

Nghề Làm Quan ở Việt Nam

Nghề Làm Quan
Làm cán bộ mấy năm mà trong nhà có cả ngàn tỉ đồng, còn kinh khủng hơn địa chủ, tư sản ngày xưa
Theo TTHN – 27 May 2015

BLA: Kính chuyển ý kiến này lên Ban phòng chống tham nhũng Trung Ương. Đây là thông tin tội phạm gây choáng váng cho toàn xã hội. Nhất là khi đất nước hãy còn rất nghèo, nợ công con cháu sợ trả không nổi. Đất nước tôi sao lại có giai đoạn thế này, khi mà người ta luôn hô hào chống tham nhũng, học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Tại phiên thảo luận ở tổ đại biểu Quốc hội về dự án Bộ luật hình sự (sửa đổi) chiều ngày 26-5-2015, nhiều ĐBQH không đồng tình quan điểm bỏ hình phạt tử hình đối với nhóm tội phạm tham nhũng. Trong phần phát biểu của mình thiếu tướng Nguyễn Xuân Tỷ, phó giám đốc Học viện Quốc phòng (đại biểu Bến Tre) đã đưa ra những thông tin gây shock khi cho rằng làm cán bộ mấy năm mà có hàng vài ba trăm tỷ đồng (tức là mấy chục triệu USD), còn kinh khủng hơn địa chủ tư sản ngày xưa!
Cụ thể, báo Tuổi Trẻ đăng nguyên văn phát biểu của ĐBQH Nguyễn Xuân Tỷ như sau:
Thiếu tướng Nguyễn Xuân Tỷ rất gay gắt:
“Tội tham ô, tham nhũng mà không tử hình thì không hợp lòng dân, bởi tham nhũng không phải là những người nhỏ mà đều là người làm to có chức có quyền, đục khoét công quỹ, bóc lột nhân dân”.
Dẫn ví dụ từ cuộc chiến “đả hổ diệt ruồi” của Trung Quốc đã phát hiện nhiều con “hổ lớn” phải dùng xe vận chuyển cả tấn tiền, vàng, ngọc… ông Tỷ cho rằng: “Ở ta cũng có thể có những cỡ đó nhưng vì chưa tìm ra mà thôi. Làm cán bộ mấy năm mà trong nhà có vài ba trăm tỉ đồng, thậm chí cả ngàn tỉ đồng thì lấy ở đâu ra nếu không tham nhũng.
Có một đội ngũ giàu rất nhanh, cưỡi lên đầu nhân dân, còn kinh khủng hơn địa chủ, tư sản ngày xưa. Chúng ta quyết tâm chống tham nhũng nhưng chưa có chuyển biến gì nhiều. Tôi đề nghị giữ nguyên mức tử hình, nếu bỏ mức án này thì về không biết trả lời với cử tri thế nào”.
Kinh khủng khiếp!
(Blog Người Đồng Bằng)

 

Thứ Tư, 27 tháng 5, 2015

Thành Công Với Bánh Ngọt Tại Mỹ

Đế chế bánh ngọt của ông chủ gốc Việt
Theo Hà Thu – Vnexpress (Fortune) – 25 May 2015
Andrew Ly và các anh em đã biến Sugar Bowl Bakery từ một cửa hàng nhỏ thành nhà cung cấp cho nhiều chuỗi siêu thị nổi tiếng như Wal-Mart hay Costco với doanh thu 100 triệu USD mỗi năm.
Gia đình Ly có một cửa hàng tạp hóa nhỏ tại một ngôi làng ở miền Nam Việt Nam. Năm 17 tuổi, anh cả của ông xin vào làm trong một nhà máy may ở Sài Gòn, còn người anh thứ hai làm trong một hiệu bánh ở Bạc Liêu. Ly cũng bỏ học từ năm lớp 6 để phụ giúp gia đình.
Năm 1979, cả gia đình ông chuyển tới Fairfield, California (Mỹ) với hai bàn tay trắng. Các anh trai của ông làm việc tại nhà hàng và giao báo, trong khi vợ của họ làm thợ may. Ly cũng làm việc vào ban đêm, học tiếng Anh ban ngày và theo học bằng kế toán tại Đại học San Francisco State. Trong một thời gian dài, cả nhà 7 người phải sống trong một căn hộ một phòng ngủ tại Tenderloin. Họ luôn tiết kiệm và chẳng dám tiêu xài như những người bình thường.
Năm 1984, một người bạn của Ly cho ông biết về một quán cà phê nhỏ đang rao bán. Vì thế, cả nhà Ly gom hết tiền tiết kiệm để mua với giá 40.000 USD. Nó có tên Sugar Bowl Bakery và gia đình ông quyết định giữ nguyên tên đó. Người bán đã dạy họ cách làm một số loại bánh đơn giản, như bánh rán hay bánh tai voi. Sau đó, họ bắt đầu bán bánh cho các quán cà phê và chuỗi cửa hàng tiện lợi 7-Elevens xung quanh. Doanh thu bắt đầu tăng lên và cửa hàng nhanh chóng tiết kiệm được cả trăm nghìn USD
Năm 1986, một số thành viên trong gia đình muốn phát triển việc làm ăn. Trong khi đó, người khác lại muốn tăng tiền tích cóp bằng cách đầu tư vào bất động sản. Ly đã thuyết phục các anh trai rằng họ có thể vừa có bất động sản, vừa mở rộng kinh doanh. Vì thế, họ tìm mua một tòa nhà. Khi chọn được một địa điểm tại Daly City, họ đã đề nghị chính người bán cho vay tiền. Gia đình Ly trả trước 60.000 USD và trả dần hơn 2.200 USD mỗi tháng trong 10 năm.
Sau đó, đều đặn hàng ngày, Ly và một người lái xe thay phiên nhau giao bánh. Họ nhận tiền hàng vào những ngày cuối tuần. Năm 1989, Ly mua tòa nhà thứ 3 với 360.000 USD, lần này dùng vốn vay ngân hàng. Mục tiêu của Ly là mỗi anh em quản lý một cửa hàng.
Ly muốn mở rộng mạng lưới và tìm cách thu hút khách hàng. Vì thế, ông bắt đầu tham gia nhiều sự kiện ẩm thực. Năm 1992, Ly phát hiện ra các khách sạn thường mua bánh bên ngoài để tiết kiệm chi phí. Vì thế, họ bắt đầu bán loại bánh Parc 55 với giá 22 cent, và bắt đầu mở dịch vụ thực phẩm mới với khoản vay 500.000 USD từ Cơ quan quản lý Doanh nghiệp nhỏ Mỹ.
Tuy nhiên, họ không được đào tạo căn bản để làm bánh. Ly từng đưa một chiếc bánh kiểu Trung Quốc cho một đầu bếp. Người này đã cười ông và nói không thể bán loại bánh này cho các khách hàng đã quen ăn bánh ngọt Pháp. Vì thế, Ly cử một người cháu trai tới Học viện Ẩm thực Mỹ ở Thung lũng Napa để học làm thợ bánh. Trước khi người cháu tốt nghiệp, Ly và một người anh trai tiếp tục tìm cách cải thiện loại bánh sừng bò hiện tại bằng cách nghiên cứu sản phẩm của các đối thủ.
Họ cố tìm ra công thức đã được sử dụng, nhưng thất bại. Rất may là sau đó, họ thuê được một trong những người thợ làm bánh của các cửa hàng trên.
Sau đó, họ lập Tập đoàn Ly Brothers, Ly làm CEO. Ông là người duy nhất có thể nói tốt tiếng Anh và có suy nghĩ độc đáo. Vì thế, ông được cả gia đình tin tưởng lãnh đạo công ty.
Sau khi thành công trong việc bán hàng cho các khách sạn, bệnh viện và doanh nghiệp công nghệ trong thị trấn, họ bắt đầu hướng tới các hãng bán lẻ lớn. Năm 2000, họ thuê một người môi giới, giới thiệu mình cho Costco. Phải mất 2 năm, họ mới tìm ra sản phẩm có thể bán ổn định tại đây – bánh tai voi.
Đó cũng là lúc Ly quyết định tập trung vào các hãng bán lẻ số lượng lớn như Safeway, Kroger và Wal-Mart. Khi đã có 7 điểm bán lẻ, họ bắt đầu gặp khó trong việc quản lý các mô hình kinh doanh khác nhau. Vì thế, sau khủng hoảng tài chính 2008, họ bán bớt các mảng kinh doanh, giảm gần hết số dòng sản phẩm để hạ chi phí và tăng biên lợi nhuận. Ngày nay, công ty ông đã có doanh thu 100 triệu USD mỗi năm.
Ly tiết lộ khi khách hàng không muốn thử sản phẩm mới, ông đặt mẫu thử và giấy nhắn vào hộp giao hàng. Ly cho rằng nếu không kiên trì, ông sẽ bị các đối thủ lấn át. Bên cạnh đó, để khuyến khích nhân viên, ông cũng thưởng điểm cho các ý tưởng tốt. Nếu tích đủ điểm, họ có thể đổi lấy rất nhiều phần quà, như bữa trưa hay iPad.
Năm 2013, trong một bài phát biểu tại San Francisco, Tổng thống Mỹ – Barrack Obama còn lấy ví dụ về công ty của Ly khi nói tới những người nhập cư. Khi tới đây, Ly chẳng có tiền bạc và cũng không biết tiếng Anh. Nhưng ông tự hào khi đã dẫn dắt cả gia đình tới địa vị mà ngày xưa họ chẳng dám mơ tới. Vì thế, khi dạy những người trẻ, ông thường khuyên họ đừng bao giờ bỏ cuộc. Hãy làm việc chăm chỉ, có lương tâm và kỷ luật. Đó là công thức để thành công.

Thứ Ba, 26 tháng 5, 2015

Hè Đến Rồi Sao?

HÈ ĐẾN RỒI SAO?
Alan Phan
26 May 2015
(Khi hành động, bạn nên “đốt cháy” toàn diện, như một ngọn lửa trại lớn, để xóa tan dấu vết của mình – When you do something, you should burn yourself up completely, like a good bonfire, leaving no trace of yourself – Shunryu Suzuki)
Thấm thoát ngày lễ dài Memorial Day đã qua. Ở Mỹ, đây là báo hiệu của một mùa hè sắp đến. Các trường đại học bận rộn với lễ mãn khóa và những bài diễn văn “commencement” (từ giã và khởi sự) của các tên tuổi; cha mẹ học sinh lo chương trình chơi hè cho con em vì không thể để chúng quậy phá suốt ngày khi trường đóng cửa; thị trường tài chính chậm lại vì các tay tay chơi quan trọng đang thong dong du lịch; và ngay cả chính trị, đây là lúc những chuyên gia tranh cử lo vận động tiền bạc sau hậu trường chuẩn bị cho cuộc chiến sẽ khởi động vào mùa thu.
Một bài hát ngày xưa nói lên tất cả tâm trạng của người và vật, “those hazy, lazy, crazy days of summer”. Cá nhân tôi cũng gần như đóng cửa với ngoại cảnh: giao lại công việc kinh doanh và cả blog Góc Nhìn cho các bạn phụ tá trẻ, tìm vài cuốn tiểu thuyết để thư giãn đầu óc thay vì lan man với những headlines của mạng lưới truyền thông, chăm sóc sức khỏe thường xuyên hơn vì cần hồi phục nhanh trong mùa nghỉ và tập luyện tâm thần mỗi ngày, mong đạt được cái “bình an nội tại”, một ước muốn lớn nhất bây giờ.
Dĩ nhiên, những Emails và điện thoại từ Việt Nam của bạn bè cũng như những BCA tiếp tục theo đuổi. Ngoài các tin hậu trường, ai cũng muốn nghe những bình luận, phân tích về chuyện Nga-Mỹ-Trung, chuyện Biển Đông, chuyện đại hội, chuyện TPP, chuyện tỷ giá…Tôi chỉ vắn tắt,” con thiên nga đen đã bay mất rồi”. Hãy chuẩn bị cho những nhàm chán của tháng ngày lê thê…hãy học cách sống chung và an phận với ô nhiễm và trì trệ…hãy định vị lại đời mình và tìm một kế hoạch sáng tạo hơn, có thể là trong một môi trường mới.
Tôi sẽ chia sẻ với bạn đọc khoảng 9 bài viết về các đề tài “ Khi bắt đầu bằng zero” trong mùa hè này. Trong cái nhìn tích cực về tương lai, tôi đã bỏ qua những sự kiện lặt vặt của điều kiện vĩ mô (không bao giờ theo dự đoán hay mong muốn của mình) để chăm chú vào những nguyên lý căn bản cho một thành công bền vững của sự nghiệp cá nhân; và ngay cả cho gia đình và xứ sở. Tôi cũng cần cho riêng mình, sự đúc kết, tóm lược và nghiên khảo thêm về những gì quan trọng hơn trong cuộc sống “thực”; thay cho những chém gió, dù lề Đảng hay lề “phản động”, chỉ để tiêu hao tháng ngày.
Một vài điều cần nhớ trước khi bắt đầu:
- Định vị lại thế đứng hiện tại và đừng hoang tưởng
Tôi sẽ nói nhiều về câu hỏi, “thực sự bạn muốn gì cho mình” trong những bài tới. “Biết” đích đến của hành trình là đã vẽ được một bản đồ có phương hướng, khoảng cách… để khởi hành. Nhưng dĩ nhiên, phải biết mình đang ở đâu trên cái “road map” để hiểu rõ thêm thời gian, công sức và sự hổ trợ cần thiết để hoàn tất con đường định mệnh.
Cái “tôi” (ego=bản ngã) luôn luôn to đùng, nhất là ở các ông. Nhiều lúc, già rồi, tôi vẫn còn tật xấu là hay hoang tưởng về những thành bại hay ảnh hưởng của mình trên xã hội.
Một chuyện khá buồn cười tôi vẫn kể cho bạn bè. Cách đây 2 năm gì đó, tôi đón một chiếc taxi từ đường Nguyễn Trãi Q3 về trung tâm thành phố. Khi xuống xe, móc tiền ra trả, bác tài không nhận, nói cuốc xe này cho tôi hân hạnh mời “người nổi tiếng”. Mũi tôi phồng to vì một bạn lái xe suốt ngày mà có thì giờ đọc bài của ông già Alan? “Anh nhận xét về tôi như thế nào?” Bác tài đáp,” Đôi khi Hoài Linh nó diễu hay hơn ông; nhưng tôi thích lối hài của ông hơn. Mà xin lỗi, tôi không sao nhớ được tên ông? Thanh Việt gì đó phải không?” Tôi chống chế cho qua,” Không, tôi là Hoài Linh đây mà”. Tôi và ông cùng cười, lắc đầu rồi chia tay. Có khuôn mặt giống một “vua hề” của sân khấu Việt cũng tiết kiệm cho tôi được 60 ngàn đồng (3 đô la).
Gần đây, báo Người Việt xuất bản lại cuốn “42 Năm Làm Ăn Tại Mỹ và Trung Quốc” của tôi, trong một phiên bản Mỹ đầy đủ hơn bản Việt Nam đã bị ban tuyên giáo kiểm duyệt khá nhiều. Tôi hào hứng viết thêm vài đoạn cùng hình ảnh nhậy cảm cho hải ngoại. Khi hoàn tất, tôi hỏi anh bạn phụ trách phát hành về những thành công của nhà sách Người Việt? Đáp,’’ Cuốn sách Bên Thắng Cuộc của Huy Đức bán hơn 20 ngàn cuốn…” “Best-seller của các anh hả?” “Không, cuốn Chuyện Cười (tổng hợp 500 chuyện tiếu lâm trên Net) bán chạy hơn nhiều…” “Còn cuốn sách của tôi? Các anh nghĩ là sẽ tiêu thụ được bao nhiêu?” “May lắm sẽ bán được 500 cuốn cho chú”. Thêm một “humble pie” mình phải nuốt trựng vậy.
Một thực thể lớn hơn như một gia đình hay một quốc gia cũng không nằm ngoài thông lệ. Chúng ta luôn hãnh diện quá cường độ về những lời khen, dù đó chỉ là những câu nói trong phép ứng xử lịch sự. Tệ hại nhất là khi bộ máy tuyên truyền trả tiền (hay qua một trao chác quyền lợi nào khác) để có những PR bơm thổi cho thực tại cần che giấu. Sau một thời gian, chính mình lại tin rằng những lời dối trá ban đầu mới chính là “sự thực”. Đây là một hoang tưởng rất phổ biến trong giới chính trị, show-biz và “chuyên gia, trí thức”.
Câu nói của Tôn Tử về “biết mình, biết người” nghe đơn giản, nhưng là một trở ngại lớn cho những “ego” quá cao.
- Không có hành động thì không thể thay đổi được điều gì
Phải biết phân biệt rõ ràng về “nói và làm”. Đây là một tật xấu tôi vẫn hay phạm phải khi lười biếng và thờ ơ. Nhất là khi kế hoạch mình hoàn tất tốt hơn dự tính, khi các biện luận trở nên thuyết phục và quá nhiều người khen thưởng sau khi nhận giải trình. Say men thành tựu, tôi lè phè trong việc thực hiện, thích giao việc lại cho người khác và tự cho là kế hoạch hay đến vậy thì một “thằng ngu” cũng đạt mục tiêu.
Tôi đã vỡ mặt nhiều lần khi rơi vào tình thế này. Lời “nói” có tuyệt vời đến đâu cũng không tạo nên cơm cháo gì nếu việc “làm” không tích cực, năng động và bền bỉ. Hành động là yếu tố tối ưu cho mọi thành công.
Thực tình, tôi luôn băn khoăn về sự bùng nổ của thông tin và ý kiến trong thời đại số. Dù biết rằng quy trình nghiên khảo không thể khả dụng nếu chất lượng và số lượng không bao trùm đầy đủ cho đề tài; nhưng khi chúng ta quá chú tâm vào “lời nói”, dù dưới dạng giải pháp (luôn phức tạp), chúng ta quên đi rằng “hành động” mới là con thuyền vận chuyển đưa chúng ta ra khơi. Mà hành động thì lúc nào cũng nhiêu khê, không trơn tru như trên trang giấy vẽ.
Trên bình diện quốc gia, tôi để ý là những xứ nào “léo nhéo” suốt ngày, không để yên cho người dân yên ổn “làm việc” thường là những quốc gia tâm thần, yếu kém và tự ti. Lãnh đạo ở những nơi này thích đọc diễn văn với những lời hoành tráng vô nghĩa, thích cắt băng khánh thành dự án này kia, thích lên TV báo chí, thích dự hội nghị tiệc tùng lễ hội , thích ký quyết nghị công văn (chưa bao giờ đọc qua)…và quan trọng nhất, là thích các phong bì đủ loại từ đàn em. Tôi có nói là nếu chúng ta mua 1 triệu con rô bót để thay thế, số tiền đầu tư sẽ có tỷ lệ hoàn trái rất cao, khi so với “lương và lộc” của các ông bà quan chức này. Ít nhất, chúng ta còn có thể “program” cho rô bót ít nói lại (dĩ nhiên bác sĩ chuyên về bệnh thính giác sẽ mất khách gần hết).
- Muốn độc lập thì phải tự lập, đừng trông đợi vào người khác hay ngoại cảnh mới
Sau hơn chục năm lăn lộn trên trường kinh doanh và làm việc cho các công ty, tôi học được một điều là “không nên tin hoàn toàn vào một lời hứa hay cam kết nào của bất cứ ai”; dù từ những người bạn thân nhất hay những thành viên gia đình gần nhất. Có thể họ rất thành thực khi hứa và không thay đổi ý định, nhưng tình huống có thể thay đổi và họ không sao giữ lời được. Ngay cả với những hợp đồng hay bảo đảm ký kết trên giấy tờ. Rất nhiều lần, tôi có thể thắng kiện dễ dàng khi đối thủ phạm lỗi; nhưng như người Mỹ thường nói,” you can’t get blood from a stone” (bạn khổng thể rút máu từ một cục đá). Tôi đành phải ngậm bò hòn làm ngọt và chịu lỗ.
Sự nghiệp cá nhân của bạn hay thịnh vượng của doanh nghiệp bạn tùy thuộc phần lớn vào khả năng nội tại và bản lĩnh biết thay đổi để thích hợp với môi trường. Một nền kinh tế vĩ mô và một cơ chế hay chính sách của quốc gia có thể đảo lộn những dự tính của kế hoạch, nhưng một doanh nhân bén nhậy phải có Plan B nằm sẵn trong túi. Hiểu rằng trong một quốc gia “khó tính” như Việt Nam luôn chứa đựng nhiều bất ngờ và mình thì có thể không đủ quyền lực hay quen biết để giải quyết. Cũng may là phần lớn các bạn trẻ chưa đủ “lông cánh” để kinh doanh trên diện “đại gia”, nên ảnh hưởng của biến động cũng nhỏ và dễ đối phó hơn. Hãy nhớ bài học của các con khủng long triệu năm trước: chúng bị hủy diệt nhanh chóng trong khi những con côn trùng nhỏ có thể sống sót thêm vài trăm năm rồi biến thể.
Hãy tự xây thành lũy bảo vệ sự nghiệp và doanh nghiệp bằng những cải thiện thường xuyên cho kỹ năng và hiệu quả. Xây bằng chính đôi tay mình; để có tự tin khi phải cạnh tranh với những đối thủ đáng gờm nhất. Tùy thuộc quá nhiều vào một đối tác, vào một nhà cung cấp, vào một khách hàng, vào một ngân hàng…là tiềm năng cho những hiểm họa đợi chờ.
Nếu đang đối mặt với suy sụp, săn tay áo lên và thực hiện những thay đổi cần thiết. Đừng đợi chờ một hoàn cảnh nào mới và tươi đẹp hơn sẽ xuất hiện để cứu mình ra khỏi hố sâu. Như tôi nói từ đầu,”có lẽ con thiên nga đen đã bay mất rồi?”
Tôi hơi buồn cười khi đọc những bình luận gần đây về phe thân Mỹ và phe thân Trung Quốc trong trò đu dây của Việt Nam. Một bạn cho rằng nhược tiểu luôn phải lựa chọn để đứng về phe của một siêu cường. Mỹ, Trung Quốc, Liên Âu, Nhật-Hàn hay ASEAN …luôn luôn có nhiều thứ để đổi chác với chúng ta vì lợi ích quốc gia của họ. Không có bữa ăn nào miễn phí. Hãy bình tâm mà chơi trò barter (đổi chác) trong nghiêm túc, thành thực và dựa trên lợi ích của chính mình. Giải pháp duy nhất là cải tiến thường trực bằng “hành động” những khả năng nội tại để mình không còn là “nhược tiểu”. Những ‘xin-cho”, mặc cảm tự ti, năn nỉ ỉ ôi, khoác loác… chỉ làm đối thủ khinh thường. Chúng ta không cần theo Mỹ, theo Trung hay thoát Mỹ, thoát Trung. Chúng ta chỉ cần thoát khỏi cái mặc cảm nhược tiểu như Singapore, Hàn Quốc đã làm; và hành xử theo lợi ích của đa số người dân.
Bài học cần nhớ là Mexico và Canada đều là láng giềng của siêu cường Mỹ. Canada tương đối ít dân và ít tài nguyên hơn Mexico nhiều. Tuy nhiên, Mỹ xem Canada như một đồng minh ngang hàng; trong khi Mexico bị dè bỉu và lợi dụng? Lý do: sức mạnh nội tại.
- Hành trình nào cũng đầy những hoa hồng và gai nhọn: chân phải cứng đá mới mềm.
Sau cùng, trước khi khởi hành, phải biết là mình sẽ đối mặt thường xuyên với thử thách và khó khăn từ mọi phía. Trong khi chúng ta đợi chờ để hưởng thụ trái quả ngọt ngào của hạt giống vừa trồng, chu kỳ sinh tồn và tăng trưởng sẽ hứng chịu nhiều vấn nạn, từ sâu bọ đến thời tiết. Rồi cuối cùng, lại tùy thuộc vào thời điểm của thị giá hay xu hướng tiêu dùng. Chu kỳ chỉ vài tuần cho cây hành, nhưng lên đến nhiều thập niên cho cây sâm. Hoài bão càng cao thì rủi ro càng lớn.
Không có một thành tựu nào bền vững mà không đòi hỏi sự kiên nhẫn và ý chí bám trụ. Để vượt qua những thất vọng và mất mát, chúng ta cần con tim đam mê và tinh thần sắt thép. Cuộc chiến bây giờ trở thành một tranh đấu bằng tâm linh và niềm tin. Nó khó khăn hơn ngàn lần những thu tóm về tài sản hay quyền lực. Sức mạnh mềm vô hình nhưng lại là yếu tố quyết định cho mọi đổi thay trong thế trận và định mệnh.
Sau khi thoát ra khỏi gộng kềm của các lãnh đạo chân đất và giáo điều 20 năm trước, Việt Nam đã cố gắng “đổi mới”, nhưng lại theo kiểu chém gió lười biếng. Sao chép kế hoạch kinh tế đã thành công tại Trung Quốc, các vị lãnh đạo mới nghĩ rằng quốc gia sẽ tăng trưởng tự nhiên bằng nghị quyết và khẩu hiệu. Các nhóm lợi ích thì khôn ngoan rút tỉa thâu nhặt mọi trái quả vừa chín tới, không kiên nhẫn đợi mùa thu hoạch. Cả nước “nhậu nhẹt” mừng đại thắng, vay mượn tứ phương để “đầu tư” kiểu OPM, mà quên phát triển kỹ năng nội tại hay tài sản mềm. Hậu quả có lẽ là phải chịu sự lệ thuộc vào FDI và ông anh Trung Quốc, phải “hy sinh” thêm vài thế hệ để thay đổi tư duy và văn hóa, phải xếp hàng sau cùng trong ảnh hưởng kinh tế toàn cầu.
Không muốn trả giá bằng mồ hôi và công sức, chúng ta sẽ trả bằng nước mắt và lòng tự trọng.
&&&&&&&&
Dù sao, hè đã đến. Những cành phượng vĩ chắc đã bắt đầu khoe sắc màu rực rỡ ở quê nhà. Gió biển California cũng đã bắt đầu ấm lên và những cánh hải âu săn mồi chí chóe ngay vừa rạng sáng. Hè là thời gian của thiền tịnh và suy tư về những lựa chọn khi chúng ta quay về với công việc vào đầu tháng 9. Liệu chúng ta có can đảm và nghị lực để thay đổi? Theo kinh nghiệm quá khứ, câu trả lời có lẽ là “không”. Nhưng ít nhất, ông già Alan cũng tự sướng là mình đã đốt lên một que diêm, thay vì ngồi nguyền rủa bóng tối. Bao nhiêu bạn trẻ sẽ theo tôi?
Những “bonfires” (lửa trại) tại các bờ biển vào những đêm không trăng sao vẫn luôn là biểu tượng của những ngày hazy, lazy, crazy days of summer.
Alan Phan

Thứ Hai, 25 tháng 5, 2015

Những Dấu Hiệu Xấu Cho Tỷ Giá

HSBC: Dự trữ ngoại hối không đủ cho ngân sách vay
Thanh Thanh Lan – VNExpress – 22 May 2015
Nhận định dự trữ ngoại tệ khoảng 35 tỷ USD vẫn thấp hơn nhiều mức cần thiết tối thiểu là 3 tháng nhập khẩu, HSBC cho rằng khoản tiền này khó đáp ứng thêm nhiệm vụ cho vay đầu tư của Chính phủ.
Đề xuất của Chính phủ cho phép ngân sách đi vay dự trữ ngoại hối để đầu tư vừa được HSBC đề cập trong báo cáo công bố ngày 22/5. Ngân hàng này cho rằng ý tưởng này khó thực hiện nếu xem xét đến khả năng khả dụng của dự trữ ngoại hối hiện nay.
Trong lần công bố gần đây nhất, nhà điều hành cho biết dự trữ ngoại hối của Việt Nam vào khoảng 35 tỷ USD. Theo HSBC, mức dự trữ khoảng 2,5 tháng nhập khẩu này thấp hơn nhiều mức tối thiểu cần thiết ba tháng nên dường như Ngân hàng Nhà nước không có dư địa để cho Chính phủ vay. Nguồn dự trữ này theo đánh giá của HSBC là thấp hơn so với thông lệ và ngay cả với các nền kinh tế khác như Bangladesh, Sri Lanka – những nước có cơ chế quản lý ngoại tệ tương tự. “Việc Ngân hàng Nhà nước phải dùng dự trữ ngoại hối để bảo vệ tỷ giá và tài trợ vốn cho các dự án Chính phủ sẽ khiến VND rơi vào thế bấp bênh”, báo cáo của HSBC nhận định và cho rằng không nên cho ngân sách vay như đề xuất.
Ngân hàng Nhà nước duy trì một biên độ giao dịch hẹp cho cặp tỷ giá USD/VND (+/-1%) mang ý nghĩa rằng nguồn dự trữ ngoại tệ là một công cụ để ổn định tỷ giá. Tuy nhiên, con số 35 tỷ USD vẫn dưới mức trung bình 3 tháng nhập khẩu. “Tình hình còn tồi tệ hơn khi cán cân thương mại đã chuyển từ ngưỡng dương sang âm 3,3 tỷ USD từ đầu năm đến nay, một con số chưa từng thấy từ năm 2011. Điều này sẽ càng gây khó khăn cho dự trữ ngoại hối và tiền tệ”, các chuyên gia của HSBC nói.
Theo ngân hàng ngoại này, khả năng nhà điều hành phải dùng nguồn dự trữ ngoại tệ để can thiệp thị trường từ nay đến cuối năm có thể xảy ra, nhất là trong bối cảnh đồng đôla có thể mạnh lên khi FED tăng lãi suất vào cuối năm. Bên cạnh đó, theo cam kết của Thống đốc năm ngoái, tỷ giá năm 2015 điều chỉnh không quá 2% và đến nay sau hai lần điều chỉnh đã hết dư địa. “Nếu nguồn dự trữ ngoại tệ được đưa vào sử dụng cho các dự án phát triển của Chính phủ thì điều này sẽ khiến Ngân hàng Nhà nước thiếu cơ sở để duy trì các cam kết và giữ vững uy tín của mình”, HSBC phân tích.
Sở dĩ Chính phủ phải nêu ra đề xuất chưa từng có tiền lệ này ở Việt Nam và hiếm xảy ra trên thế giới này là từ những khó khăn về huy động vốn trên thị trường tài chính. Riêng trong tháng 5, theo số liệu của HSBC, cả 7 phiên đấu giá trái phiếu Chính phủ đều thất bại. Trong 250.000 tỷ đồng kế hoạch phát hành của năm 2015, Bộ Tài chính mới chỉ phát hành thành công 66.000 tỷ đồng (tương đương 27% kế hoạch).
Lý do trái phiếu ế ẩm như hiện nay xuất phát từ Nghị quyết 78, quy định về việc chỉ cho phép phát hành trái phiếu có thời hạn từ 5 năm trở lên, nhằm mục đích đảm bảo an toàn cho việc trả nợ. Tuy nhiên, năm 2013, 2014, trái phiếu kỳ hạn nhỏ hơn 5 năm chiếm từ một nửa đến hai phần ba tổng lượng phát hành. Trong khi đó, với trái phiếu dài hạn, thị trường tỏ ra không hào hứng.
Do đó, HSBC hy vọng kỳ họp Quốc hội lần này sẽ đưa ra những giải pháp theo hướng sửa đổi Nghị quyết 78 thay vì cho phép ngân sách vay dự trữ ngoại hối để tháo nút thắt trên thị trường trái phiếu Chính phủ. “Nếu như Nghị quyết 78 không được sửa đổi, chúng tôi vẫn không kỳ vọng Chính phủ thông qua quy định cho phép mượn tiền từ nguồn dự trữ ngoại tệ. Sẽ có nhiều nguy cơ lớn chất chứa”, HSBC nêu trong báo cáo.
Bộ Tài chính lo biến động tỷ giá tác động tới nghĩa vụ trả nợ của Chính phủ
Tác Giả: Minh Huệ – BizLIVE – 25 May 2015
Báo cáo Quốc hội về nợ công, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ vẫn trong giới hạn cho phép, song đang có xu hướng gia tăng
“Trong đó, dư nợ nước ngoài chiếm khoảng 50% tổng dư nợ Chính phủ, nếu có sự biến động bất lợi về tỷ giá ngoại tệ có thể thúc đẩy gia tăng nợ công, nợ Chính phủ và nghĩa vụ trả nợ tương ứng”, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng lo ngại.
Nợ công đang tiến sát trần
Bộ trưởng cho biết đến cuối năm 2013, dư nợ công tăng khá nhanh (năm 2010/2009 tăng 27%; năm 2011/2010 tăng 24,8%; năm 2012/2011 tăng 18,3%; năm 2013/2012 tăng 18,6%).
Theo bộ trưởng, có 3 nguyên nhân tác động tới nợ công. Thứ nhất, nguồn thu ngân sách gặp khó khăn, chỉ đạt khoảng 95% mục tiêu do khủng hoảng tài chính thế giới, kinh tế trong nước suy giảm.
Thứ hai, sức ép về nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển rất lớn, đặc biệt là cơ sở hạ tầng và đây là nguyên nhân chính dẫn đến nợ công gia tăng trong thời gian qua.
Thứ ba, giá trị VND liên tục suy giảm trong thời gian qua. Mặc dù cuối năm 2012 đã có tín hiệu cải thiện nhưng chưa thật sự bền vững nên đã làm cho trị giá các khoản dư nợ công bằng ngoại tệ quy đồng Việt Nam tăng lên.
“Việc nợ công đang tiến dần tới ngưỡng cần được chú ý và giám sát chặt chẽ”, bộ trưởng cảnh báo.
Ngoài ra, ông Dũng cũng lưu ý nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ tuy vẫn trong giới hạn cho phép, song đang có xu hướng gia tăng. Năm 2013 là 12,6%; năm 2014 là 13,8% và dự kiến năm 2015 là 16,1% so với thu Ngân sách Nhà nước (giới hạn cho phép không quá 25% thu Ngân sách Nhà nước hàng năm).
Bộ trưởng cho biết trong danh mục nợ nước ngoài của Chính phủ có gần 10% dư nợ vay với lãi suất thả nổi. Bên cạnh đó, Việt Nam trở thành quốc gia có thu nhập trung bình thấp cũng đang đặt ra thách thức trong tiếp cận nguồn vốn ODA với thời hạn vay dài, lãi suất thấp (vay ngân hàng thế giới từ 0%/năm tăng lên 1,25%/năm; vay ngân hàng phát triển Châu Á từ mức khoảng 1-1,5%/năm tăng lên 2%/năm).
“Vì vậy, khi có sự gia tăng lãi suất trên thị trường vốn quốc tế sẽ làm tăng nghĩa vụ trả nợ nước ngoài của Chính phủ. Ngoài ra, với mức dư nợ nước ngoài chiếm khoảng 50% tổng dư nợ Chính phủ, nếu có sự biến động bất lợi về tỷ giá ngoại tệ có thể thúc đẩy gia tăng nợ công, nợ Chính phủ và nghĩa vụ trả nợ tương ứng”, ông Dũng bình luận.
Do vậy, Bộ trưởng khuyến nghị Chính phủ chủ động bố trí từ nguồn ngân sách nhà nước trong giới hạn quy định (không quá 25% tổng thu ngân sách nhà nước) và sử dụng Quỹ tích lũy trả nợ để đảm bảo trả nợ đúng hạn.
“Tăng cường quản lý nợ nước ngoài của quốc gia, nhất là việc vay ngắn hạn của các doanh nghiệp, tổ chức tín dụng để đảm bảo các chỉ tiêu nợ nước ngoài của quốc gia trong giới hạn cho phép. (Nợ nước ngoài của quốc gia không quá 50% GDP và nghĩa vụ trả nợ nước ngoài của quốc gia hàng năm so với tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ dưới 25%)”, ông Dũng đề xuất.
Vì sao nghĩa vụ trả nợ của Chính phủ tăng?
Bộ trưởng lý giải nguyên nhân chủ yếu khiến nghĩa vụ trả nợ của Chính phủ tăng là do thị trường vốn trong nước còn chưa phát triển, đối tượng mua trái phiếu Chính phủ phần lớn là các ngân hàng thương mại.
Trong khi cơ cấu nguồn vốn của các ngân hàng thương mại chủ yếu là không kỳ hạn hoặc có thời hạn ngắn dẫn đến kỳ hạn trái phiếu của Chính phủ phần lớn là ngắn hạn. Do vậy áp lực về vay mới để trả các khoản vay cũ trong nước là tương đối lớn.
Nợ công giai đoạn 2010 – 2013 (nguồn Bộ Tài chính)
Một nguyên nhân nữa là việc huy động, sử dụng vốn vay chưa hợp lý, phân bổ dàn trải, tập trung vào việc tăng quy mô mà chưa đề cao hiệu quả.
“Nguyên nhân là do khâu huy động, phân bổ sử dụng mới căn cứ vào đề xuất của các Bộ, ngành, địa phương, chưa đặt trong mối quan hệ chặt chẽ và cân đối với các nguồn vốn đầu tư khác, chưa bám sát vào các hạn mức nợ đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt và xác định mức vay nợ phù hợp với khả năng trả nợ của Chính phủ”, ông Dũng giải thích.
Ông Dũng nêu thực trạng về việc tổng dự toán vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài ghi trong dự toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản hàng năm thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nước rất thấp, không đúng với giải ngân thực tế gây nên tình trạng bị động trong cân đối vốn đối ứng, tạm ứng các hợp đồng.
“Tình trạng này đã diễn ra nhiều năm và hiện nay các cơ quan thẩm tra của Quốc hội cũng đã có yêu cầu cần phải báo cáo Quốc hội khi số chi tiêu vượt dự toán để Quốc hội xem xét cho phép điều chỉnh trước khi thực hiện”, ông Dũng nói.
Một thực tế nữa, đó là vẫn còn có một số dự án gặp khó khăn trả nợ, phải ứng ra từ Quỹ Tích lũy trả nợ để cho vay các dự án trả nợ nước ngoài, gia hạn nợ hoặc tái cơ cấu tài chính, chuyển sang cơ chế đầu tư vốn nhà nước gây sức ép tăng nghĩa vụ chi trả nợ trực tiếp của Chính phủ.
“Qua đánh giá sơ bộ, nếu xét theo ngành, lĩnh vực cho vay lại thì phần lớn các dự án vay lại gặp khó khăn thuộc các ngành nông nghiệp, công nghiệp chế biến, chế tạo, cấp nước, sản xuất vật liệu xây dựng và xây dựng đường cao tốc. Nguyên nhân phát sinh cả từ các nguyên nhân chủ quan và khách quan”, ông Dũng bình luận.
Về chủ quan là do dự án không được chuẩn bị kỹ, không nghiên cứu kỹ khả năng hoàn vốn, lựa chọn thiết bị mua sắm không phù hợp, giá thành cao; trách nhiệm này thuộc về cơ quan thẩm định, quyết định đầu tư, chủ dự án và người vay lại nguồn vốn vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài của Chính phủ.
Về nguyên nhân khách quan do thị trường tiêu thụ sản phẩm bị thu hẹp hoặc giảm giá. Ví dụ dự án cà phê Buôn Mê Thuột (vay ODA Đức) gặp khó khăn do giá cà phê giảm; dự án dâu tằm tơ (vay Italia) diện tích trồng dâu bị thu hẹp, giá tơ giảm; dự án đường cao tốc không thu đủ phí để trả nợ đến hạn phải chuyển sang đầu tư vốn nhà nước.
“Ngoài ra, còn do các nguyên nhân khác như tỷ giá ngoại tệ/VND biến động mạnh theo hướng làm tăng dư nợ của các dự án vay lại bằng ngoại tệ và không cân đối được với doanh thu của dự án bằng VND; môi trường kinh tế vĩ mô trong và ngoài nước không thuận lợi, khủng hoảng tài chính ảnh hưởng đến thị trường đầu ra, đầu vào của sản phẩm (nông sản, đóng tàu, xi măng …) và chính sách giá cả của Nhà nước (điện, nước sạch…), giá sản phẩm chưa phản ánh đầy đủ chi phí sản xuất, doanh nghiệp vay vốn hoạt động khó khăn trả nợ”, Bộ trưởng đánh giá.